Voeding tijdens de zwangerschap – nieuwe richtlijnen vanaf 2021

Nu je zwanger bent is het belangrijk om te weten wat je lichaam nodig heeft om je zwangerschap zo goed mogelijk te laten verlopen. Zo zijn er producten die schadelijk kunnen zijn voor de groei van je kindje. Maar er zijn ook extra supplementen die belangrijk zijn in het dieet tijdens je zwangerschap. Waar moet je op letten en waarom?

Vanuit een wetenschappelijk onderzoek uit 2021 van de gezondheidsraad is er een ‘advies voedingsaanbevelingen voor zwangere vrouwen’ tot stand gekomen. Hierin zijn een aantal interessante bevindingen gedaan over het dieet van een zwangere vrouw. Zo stelt de gezondheidsraad dat; “Een gezond en gevarieerd dieet de basis is, maar op een aantal punten vragen ze aanpassing of extra aandacht, zoals voor vis, brood, zuivel, koffie, thee en alcohol.”

In de huidige tijd worden dierlijke producten steeds minder geconsumeerd. Uit onderzoek van het Voedingscentrum is in 2021 een rapport uitgekomen over de vleesconsumptie van Nederlanders. Hieruit bleek dat van de vrouwen 40% zichzelf een flexitariër, vegetariër of veganist noemt. Maar de gezondheidsraad adviseert toch om deze toename aan te passen tijdens de zwangerschap.

Zo raden ze zwangere vrouwen een hogere visconsumptie aan. Bovendien zitten er in dierlijke producten veel belangrijke voedingsstoffen zoals calcium (zuivel), ijzer (vlees) en jodium (zuivel en vis). Deze stoffen zijn juist tijdens de zwangerschap erg belangrijk. Het voedingscentrum raadt aan elke dag een supplement met 250-450 mg DHA te nemen wanneer het je niet lukt om twee keer per week vis te eten.

Wanneer je geen vlees consumeert, waardoor je aan ijzergebrek kan leiden, zijn noten en peulvruchten een ijzerrijk alternatief. De aanbevolen hoeveelheid eiwit ligt voor zwangere vrouwen ook hoger dan voor niet-zwangere vrouwen. Dierlijke producten zijn hier een belangrijke bron van. Je zou dit kunnen compenseren met sojaproducten, maar de commissie adviseert wel tijdens de zwangerschap op te passen voor overmatige inname van deze plantaardige eiwit.

Bij een veganistisch voedingspatroon is het belangrijk om vitamine B12-supplementen te gebruiken. De aanbeveling hiervoor ligt namelijk wederom voor zwangere vrouwen hoger dan voor niet-zwangere vrouwen.

Iets wat je misschien vaker voorbij hebt horen komen is dat foliumzuur erg belangrijk is voor de groei van je kindje. De gezondheidsraad stelt hierover het volgende: “De aanbeveling is om voorafgaande aan en in het begin van de zwangerschap foliumzuur te slikken. Het gebruik van een supplement met 400 microgram foliumzuur per dag in de periode van ten minste vier weken voorafgaande aan de conceptie tot de tiende week van de zwangerschap leidt tot een grote verlaging van het risico op neuraalbuisdefecten (open ruggetje of schedel).”

Ook stelt de gezondheidsraad iets interessants. Zo blijkt namelijk uit twee Nederlandse onderzoeken dat maar 40% en 33% van de zwangere vrouwen beginnen met het gebruik van foliumzuur voor de conceptie. Dit terwijl het dus wel echt belangrijk is om deze supplementen op de aanbevolen hoeveelheid te nemen.

Zwangere vrouwen worden aanbevolen vitamine D te slikken. Vitamine D wordt uit de voeding gehaald en aangemaakt bij blootstelling aan zonlicht. De Gezondheidsraad adviseert zwangere vrouwen om een supplement met 10 microgram vitamine D per dag te gebruiken. “Dit vermindert risico op zwangerschapsdiabetes, en de risico’s dat een kind bij de geboorte klein is voor de zwangerschapsduur of astma-achtige symptomen of piepende ademhaling ontwikkelt”, aldus de Gezondheidsraad.

Zoals eerder benoemd is een juiste calciuminname van groot belang tijdens je zwangerschap. “Specifiek voor de tweede helft van de zwangerschap is er wetenschappelijk bewijs dat calcium de risico’s verkleint op een hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap, zwangerschapsvergiftiging en vroeggeboorte”, stelt de Gezondheidsraad.

Ook hebben zwangere vrouwen meer jodium nodig. Daarom wordt zwangere vrouwen aanbevolen twee keer per week vis te eten. Dit is meer dan wat wordt aanbevolen voor de algemene bevolking, maar nodig voor de groei van de foetus, de ontwikkeling van het zenuwstelsel en het voorkomen van vroeggeboorte. Het is bij het consumeren van vis belangrijk om te letten op de vissoorten, omdat sommige soorten meer schadelijke stoffen bevatten dan andere. Het consumeren van rauwe vis wordt over het algemeen afgeraden door de eventuele aanwezigheid van de Listeria-bacterie.

Voldoende inname van ijzerrijke producten is belangrijk. Een tekort hieraan kan leiden tot bloedarmoede. Tijdens je zwangerschap wordt op meerdere momenten een bloedonderzoek gedaan om een ijzertekort te constateren en te behandelen.

Je kan er voor kiezen om naast de aanbevolen supplementen nog extra supplementen met vitaminen en mineralen te gebruiken. Uit het onderzoek van de Gezondheidsraad wordt gesteld dat hier geen wetenschappelijke basis voor een aanbeveling over is. Echter wanneer je via normale voeding niet aan je voedingsstoffen komt, dan kan een combinatie supplement een praktisch alternatief zijn. Let bij de dosering wel op dat deze geschikt zijn voor de zwangerschap.